TÜBİTAK’ın 1711 Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı kapsamında desteklenen
“Turizm Sektörü İçin Yapay Zeka Destekli Sürdürülebilir Ulaşım Ekosistemi” başlıklı projemiz başarıyla tamamlanmıştır.
Proje kapsamında turizm sektöründe karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik, yapay zeka, optimizasyon ve blokzincir teknolojilerini bütünleşik şekilde kullanan yenilikçi bir ekosistem geliştirilmiştir.
Proje Kapsamında Geliştirilen Temel Bileşenler
Çok Modüllü Yapay Zeka Destekli Tavsiye Motoru
Büyük dil modelleri (LLM) ve RAG mimarisi kullanılarak geliştirilen hibrit öneri sistemi; kullanıcı tercihleri, bağlamsal veriler ve sürdürülebilirlik kriterlerini birlikte değerlendirerek düşük karbon etkisine sahip mekân ve hizmet önerileri sunmaktadır. Sistem, semantik analiz ve konum bazlı filtreleme ile ulaşım kaynaklı karbon emisyonunu azaltmayı hedeflemektedir.
Transfer Planlama ve Rota Optimizasyon Modülü
Google OR-Tools tabanlı optimizasyon altyapısı ile geliştirilen modül; zaman pencereleri, kapasite kısıtları ve pickup-delivery eşleştirmelerini dikkate alarak havaalanı–turizm transferlerini optimize etmektedir. Yapılan analizler, manuel planlamaya kıyasla:
-
%20–25 daha kısa operasyon süresi
-
%15–20 daha düşük toplam mesafe
-
%20–25 daha az araç kullanımı
sağlandığını göstermiştir. Bu kazanımlar doğrudan karbon salımında ve operasyonel maliyetlerde önemli azalışa işaret etmektedir.
Blokzincir Tabanlı Karbon Ödül Mekanizması (PoC)
Hyperledger Fabric altyapısı üzerinde geliştirilen izinli blokzincir sistemi ile; turistlerin ve işletmelerin karbon azaltımına yönelik çevreci aksiyonları doğrulanmakta ve akıllı sözleşmeler aracılığıyla token bazlı ödüllendirme yapılmaktadır. Sistem; şeffaflık, doğrulanabilirlik ve güvenilirlik esasına dayalı sürdürülebilir bir teşvik modeli sunmaktadır.
Katma Değer
Proje ile;
-
Turizm sektöründe sürdürülebilir ulaşım kararları veri temelli hale getirilmiş,
-
Yapay zeka destekli öneri sistemleri ile çevreci tercihler teşvik edilmiş,
-
Operasyonel verimlilik artırılarak karbon emisyonları azaltılmış,
-
Blokzincir tabanlı güvenilir bir karbon teşvik altyapısının kavramsal kanıtı ortaya konmuştur.
Bu bütünleşik yapı, turizm sektöründe dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik hedeflerini birlikte ele alan yenilikçi bir yapay zeka ekosistemi modeli sunmaktadır.
Proje çıktıları, sektör paydaşları için ölçeklenebilir ve ticarileştirilebilir bir platform altyapısı oluşturmaktadır.
Son güncelleme: 2.03.2026 21:18:59